Gran Paradiso – Alpiene botanische tuin Paradisia

Ongeveer 1.000 soorten alpenflora op 1.700 m, sinds 1955 gekweekt tegenover de Gran Paradiso
De tuin ligt in Valnontey, op 1.700 m, en bootst de leefgebieden van de bergen na: veen, morene, kalkpuin, pseudosteppe en elzenbos, met rotsen, een afdeling met korstmossen en een vlindertuin. Twee gemarkeerde routes, zwart in het midden tussen de rotstuinen en geel langs de rand. De naam komt van de lelie Paradisea liliastrum.
Openen op de kaart Google Maps
Bezoek
Open van eind mei tot half september: tot 30 juni en vanaf 31 augustus 10-13 en 13.30-17.30 uur, in juli en augustus 9.30-13 en 13.30-18 uur. Normaal tarief 5 euro, met rondleiding om 10.30, 14.30 en 16.30 uur. Honden niet toegelaten, slechts gedeeltelijk toegankelijk. Aan het eind van de zomer bloeit er weinig.
Geschiedenis
De tuin ontstond in juli 1955, bij besluit van de raad van bestuur van het park, om de flora van zijn dalen te beschermen en bekend te maken. De naam is misleidend: hij komt niet van de Gran Paradiso maar van de paradijslelie, Paradisea liliastrum, een plant uit de leliefamilie met witte bloemen die in het wild groeit in de weiden eromheen. Als plek werd Valnontey gekozen, op 1.700 meter: de hoogte is gematigd, en het terrein, ongeveer een hectare vol kommen en laagtes, maakt het mogelijk verschillende leefgebieden na te bootsen.
De eerste wetenschappelijk directeur was de botanicus Bruno Peyronel uit Turijn, die de tuin leidde in 1955-56 en daarna opnieuw tot 1970. Hij was een man met een rechtdoorzee karakter, zette zich in voor natuurbescherming toen dat nog niet in de mode was, en werkte na de oorlog ook mee aan de wederopbouw van de alpentuin Chanousia, op de Kleine Sint-Bernhard. Na hem is de tuin overgegaan naar een lange reeks conservatoren, tot Laura Poggio en Andrea Mainetti, die in 2025 de rondleiding voor het zeventigjarig bestaan leidden.
Nu is de tuin van de parkorganisatie, die het wetenschappelijke deel verzorgt, terwijl bezoeken en evenementen zijn toevertrouwd aan de Fondation Grand Paradis. Er zijn meer dan duizend soorten, allemaal in het wild verzameld of uit zaad opgekweekt in de kwekerij van de tuin. Elk jaar komen de zaden die in de tuin en in de bergen zijn verzameld in een catalogus, de Index Seminum, die dient voor de uitwisseling met botanische tuinen over de hele wereld.
De naambordjes van de planten hebben een kleurcode: geel voor de soorten die in Italië groeien, in de Alpen of in de Apennijnen, wit voor die van andere gebergten in de wereld, rood voor geneeskrachtige planten, met een doodshoofd als ze giftig zijn. De korstmossen zijn niet geplant: ze hebben uit zichzelf een paar grote rotsblokken gekoloniseerd en houden stand dankzij de bijna onvervuilde lucht. De winter is hier streng: in die van 2008-2009 viel er in totaal 7,74 meter sneeuw, die de tuin van november tot mei bedekte met een laag tot 2,5 meter dik. De rijkste bloei is tussen half juni en half juli.
In de buurt
Rifugio Vittorio SellaJachthuis van de koning op de Lauson, sinds 1922 hut van de CAI Biella
CogneVanuit het dorp gaat een gondelbaan omhoog over de beboste hellingen van de Montseuc, tussen pistes op het noorden
VermianaDorpje van minder dan tien huizen achter in de Valnontey, tussen steenbokken en gemzen
Langlaufloipes van CogneIn 2025 werden op de Prati di Sant'Orso drie wereldbekerwedstrijden langlaufen verreden
Etnografisch museum Maison de Cogne Gérard DaynéDe beu, de stal waar mensen en dieren samenleefden om warm te blijven
CogneDe hoofdplaats kijkt uit op de weide van Sant'Orso, op 1.544 m in het Gran Paradiso
