Walserecomuseum

Boerderij Puròhus uit 1772, met stal en woning onder hetzelfde dak
De route begint op de tweede verdieping van het gebouw aan de piazza Tâche, boven het toeristenbureau, en omvat drie gemeentelijke gebouwen. De boerderij Puròhus, uit 1772, toont de Wohngade, dat wil zeggen stal en woning samen onder hetzelfde dak, de gewelfde kelder en de hooischuur met het werkgereedschap. Het museumhuis Pòtzschhus toont op de eerste verdieping de met goud geborduurde klederdrachten en op de tweede de afdeling over de Monte Rosa, de gletsjers en het alpinisme. De almhut van Binò Alpeltè, een rascard die je te voet bereikt, is alleen in de zomer te bezoeken en laat de verwerking van melk op de alm zien.
Openen op de kaart Google Maps
Dagwandelgids · gratisGressoney, het dal van de WalserHier komt een dag in het dal van de Walser langs, tussen het kasteel van koningin Margherita en de houten huizen van Gressoney.Open de gids →
Bezoek
Openingstijden 2026 per seizoen, alleen in de zomer: juni op sommige zaterdagen en doordeweekse dagen; juli en augustus woensdag-zaterdag 15-16-17 uur, zondag 10-11 en 15-17 uur; september vrijdag-zondag met verkorte openingstijden. Normaal tarief € 3, met korting € 2 (groepen van meer dan 15 personen, 65-plussers, studenten), gratis onder de 18 en voor mensen met een beperking die vergezeld zijn van een begeleider. Groepsbezoeken moeten minstens 15 dagen van tevoren worden gereserveerd.
Collecties
Het Puròhus, de boerderij. Aan de piazza Tache bezoek je het Puròhus, een Walserwoonhuis uit 1772 dat de traditionele landelijke architectuur heeft bewaard: de Wohngade, dat wil zeggen de stal-woning waarin een houten tussenwand de ruimte van de mensen scheidde van die van de dieren, die met hun warmte het huis verwarmden; een gewelfde kelder met een vloer van aangestampte aarde; een hooischuur vol gereedschap dat de traditionele beroepen van het dal documenteert.
Het Pòtzschhus, begane grond: klederdrachten en plaatselijke herinneringen. Het Pòtzschhus, waarvan de naam in het dialect het typische schuurgebouw van de Walsers (stadel) aanduidt, herbergt op meerdere verdiepingen vaste tentoonstellingen over de streek. Op de begane grond is kleding uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw te zien met de bijbehorende fotodocumentatie, samen met een nagebouwde studeerkamer gewijd aan Heinrich Welf (1912-2004), een sleutelfiguur in de bescherming van de plaatselijke Walsercultuur.
Eerste verdieping: de klederdracht. Op de eerste verdieping reconstrueert de tentoonstelling ‘De kleuren in de traditie’ de geschiedenis van de plaatselijke klederdracht, met de stoffen en het borduurwerk; in dezelfde ruimte is het toeristenbureau gevestigd.
Tweede verdieping: de zaal van de Monte Rosa. De bovenste verdieping is gewijd aan de berg: de geschiedenis van het alpinisme op het massief, de ontwikkeling van de gletsjers en het leven in de hooggelegen berghutten, met verwijzingen naar het Istituto scientifico Angelo Mosso en naar de berghut Regina Margherita, op 4554 meter de hoogste van Europa. Ook de plaatsing in 2008 van het beeld Cristo delle Vette op 4170 meter wordt in herinnering gebracht.
De almhut van Binò Alpeltè. De almhut is alleen in de zomer open, van juni tot eind september, en staat in een balma, een natuurlijke beschutting onder een rotsblok die tegen lawines beschermt. Twee aangrenzende gebouwtjes vormen het geheel: in het ene stond tijdens het melken een twintigtal stuks vee, het andere was bestemd voor de verwerking van de melk ter plaatse.
Geschiedenis
De Walsers zijn een volk van Germaanse oorsprong dat vanaf de dertiende eeuw vanuit Opper-Wallis over de pas van Teodulo trok en zich vestigde in het bovendal van de Lys, dat toen onder het gezag van de bisschoppen van Sion viel. Ze brachten de Duitse taal mee (het töitschu), bouwtechnieken en een organisatie van landbouw en veeteelt die was aangepast aan de hoogte, en die in Gressoney-La-Trinité nog steeds af te lezen is aan de landelijke architectuur.
Het middelpunt van het ecomuseum is het Puròhus, een boerderij uit 1772 die de traditionele indeling van de Wohngade heeft bewaard, de stal-woning waarin mensen en dieren dezelfde ruimte deelden om de warmte te benutten, samen met een gewelfde kelder en een hooischuur met het landbouwgereedschap van toen. Het gebouw werd gerestaureerd met Europese middelen uit het Interreg-programma en in juli 2006 als museumhuis geopend.
In 2007 ondertekenden de vier besturen van de Comunità Montana Walser een overeenkomst om een gezamenlijk project voor een ‘openluchtecomuseum’ te ontwikkelen. Het project gaf een institutioneel kader aan werk dat in de jaren daarvoor al was begonnen met het catalogiseren van de lokale collecties, dat tegen het eind van de jaren tachtig van start was gegaan. Het jaar daarop, in juli 2008, ging het Pòtzschhus open, een oude stadel (hooischuur-opslagplaats) die was verbouwd tot museumhuis, met tentoonstellingen over de geschiedenis van het massief van de Monte Rosa, over de klederdrachten en over de handel van de Walsers; in datzelfde jaar 2008 werd ook de dodenkapel (Tòtòtschappélo) gerestaureerd.
De route wordt afgesloten door de almhut van Binò Alpelté, die tegen een groot natuurlijk rotsblok (balma) is gebouwd om beschutting te bieden tegen wind en kou, en die vroeger plaats bood aan een twintigtal stuks vee, met een ruimte voor de verwerking van melk: ze is alleen in de zomer te bezoeken. Zo vertelt het ecomuseum, gevestigd aan de piazza Tache, op drie verschillende plekken over het dagelijks leven, het werk en de tradities van de Walsergemeenschap in het bovendal van de Lys.
In de buurt
- Langlaufloipes van Gressoney-La-TrinitéIn november 2025 werd er al geskied op een lus van sneeuw die sinds de winter was bewaard
Bivacco Carlo GastaldiRood-witte tonvormige bivakhut aan de rand van de kom met de drie meertjes van de Nétschò
Bivacco Ulrich LateltinIn 1950 gedroomd door timmerman Ulrich Lateltin, in 1984 gebouwd door zijn neef
Testa GrigiaAntoine Laurent beklom hem alleen op 10 januari 1864: de eerste vastgelegde Italiaanse winterbeklimming
Colle PinterWalserpas tussen Ayas en Gressoney voor graan en vee; de Alta Via 1 loopt erover
Rifugio Alpenzu GrandeIn Alpenzu Grande, een Walserdorp dat al in 1249 wordt vermeld
