The Aosta TripIT · EN · FR · DE · NL

Kaart › Bergwandelingen

Grote Sint-Bernhardpas

Col du Grand-Saint-Bernard

Saint-Rhémy-en-Bosses · 2.472 m

Grote Sint-Bernhardpas
Rollopack · CC BY-SA 4.0

Pas op 2.472 m: in mei 1800 trok Napoleon er met 40.000 man overheen

De pas is een kom van rots en sneeuw, aan de noordkant afgesloten door de Chenalette, aan de zuidkant door de Mont Mort en aan de westkant door de Pain de Sucre, met bijna voortdurend wind en tot twintig meter sneeuw per jaar. In het midden ligt een klein meer, dat tot diep in het voorjaar bevroren is; het hospitium aan de oever, met het hotel en het museum, ligt al in Zwitserland, want de grens loopt over de pas. Aan de Italiaanse kant, op de Plan de Jupiter boven de weg, kijkt het bronzen beeld van de heilige Bernardus uit 1905 uit over het dal, en in de rots is nog het uitgehouwen Romeinse karrenspoor te zien.

Openen op de kaart Google Maps

Vakantie in de Aostavallei? Plan hem met ons.Zet je stops in de kalender: de site berekent de reistijden.GratisOpen de kaart →
Vakantie in de Aostavallei? Plan hem met ons.Zet je stops in de kalender: de site berekent de reistijden.GratisOpen de kaart →

Bezoek

Met de auto: de SS 27 van de Grote Sint-Bernhard vanaf Aosta via Étroubles en Saint-Rhémy-en-Bosses; bij de aansluiting bij km 19,8 ga je naar de tunnel, met tol en het hele jaar open, terwijl de weg naar de pas vanaf Cerisey verdergaat. Winterafsluiting van de 7,5 km tussen Cerisey en de grens: in 2025 gesloten vanaf maandag 20 oktober 8 uur, na de heropening op vrijdag 6 juni 2025; heropening verwacht in juni 2026; normaal berijdbaar van half juni tot half oktober (Anas en regionale bron, 2025-2026). Op de pas: meer, beeld en grens; hospitium, hotel en museum aan de Zwitserse kant. Museum open in het zomerseizoen, afhankelijk van de openstelling van de weg, elke dag 10-18 uur, laatste toegang 17.30 uur, volwassenen CHF 12, ouderen 10, kinderen en studenten 7, gratis tot 7 jaar (hospitium, 2026); kerk en schatkamer vrij toegankelijk; honden op de pas van juni tot september, wandelingen met de honden in juli en augustus, 2,5 km en 205 m hoogteverschil in 1:30-2 uur, CHF 350 per groep tot 8 personen, vanaf 8 jaar, museum inbegrepen, op reservering (Fondation Barry, 2026). Te voet: twee routes uit het regionale padenregister die al bij deze bestemming staan, vanaf Saint-Rhémy 2:41 uur en vanaf de hoofdweg 2:50 uur.

Routes

Wandelroutes: gegevens van de Struttura Forestazione e Sentieristica van de Regione Autonoma Valle d'Aosta.

Geschiedenis

Al sinds de Romeinse tijd is de pas een voorkeursroute door de Alpen. Op de top stond een tempel gewijd aan Jupiter Poeninus, waaromheen de archeologische resten van het Plan de Jupiter bewaard zijn, en in de rots is nog de oude rijbaan te zien die de Romeinen erin hebben uitgehakt. Munten, votiefplaatjes en andere voorwerpen die op de pas zijn gevonden, liggen in het museum van het hospitium, dat ongeveer 1.350 archeologische vondsten bewaart.

Rond het midden van de elfde eeuw liet Bernardus van Menthon, aartsdiaken van Aosta, op de pas een hospitium bouwen om de reizigers te beschermen, die er bang en vaak door struikrovers beroofd aankwamen, en hij vertrouwde het toe aan een congregatie van reguliere kanunniken. De pas lag al op de route van de pelgrims: de aartsbisschop van Canterbury Sigerico noteerde op de terugweg uit Rome in 990 onder de etappes ‘Sce Remei’, Saint-Rhémy, en rond 1154 schreef de IJslandse abt Nikulas van Munkathvera dat hij was gestopt in het ‘Bjanardz spitali’, het hospitium van Bernardus. De kerk van het hospitium dateert uit de dertiende eeuw en werd in 1686 herbouwd in haar huidige vorm; de kanunniken ontvangen nog steeds het hele jaar gasten, en met 25 meter sneeuw is de pas in de winter alleen met ski's of sneeuwschoenen te bereiken.

De honden zijn minstens sinds de zeventiende eeuw in het hospitium: ze hielpen de kanunniken een spoor te banen in de verse sneeuw, naderende lawines aan te voelen en vermiste reizigers terug te vinden. Uit hun fokkerij ontstond in de negentiende eeuw het ras van de sint-bernard. Sinds 2005 is de fokkerij in handen van de Fondation Barry in Martigny, en van juni tot september keert een deel van de honden terug naar de pas, waar ze in juli en augustus de bezoekers begeleiden op wandelingen rond het hospitium.

In mei 1800, tijdens de tweede Italiaanse veldtocht, liet Napoleon Bonaparte het reserveleger over de pas trekken, ongeveer 40.000 man met paarden en artillerie: een logistieke onderneming van acht dagen, met de kanonnen gedemonteerd en in uitgeholde boomstammen over de sneeuw gesleept. De voorhoede nam Aosta in, het leger kwam tot stilstand onder het fort van Bard en de veldtocht eindigde met de overwinning bij Marengo.

De weg over de pas, de SS 27 aan de Italiaanse kant, gaat elke winter dicht: in 2025 sloot Anas vanaf 20 oktober de 7,5 km tussen Cerisey en de grens, nadat het die op 6 juni weer had opengesteld, met de sneeuwfrezen aan het werk sinds half april. Sinds 19 maart 1964 verbindt de Grote Sint-Bernhardtunnel, 5.798 m lang en met tol, Italië en Zwitserland in elk seizoen. Aan de Italiaanse kant draagt het bronzen beeld van de heilige Bernardus, in 1905 op het Plan de Jupiter opgericht en op 13 juli van dat jaar ingezegend, sinds 1923 de gedenkplaat die herinnert aan de uitroeping van de heilige tot patroon van de Alpen door Pius XI.

In de buurt

Vakantie in de Aostavallei? Plan hem met ons.Meer dan 400 plekken op één kaart: kastelen, dorpen, wandelpaden, berghutten.GratisOpen de kaart →
Vakantie in de Aostavallei? Plan hem met ons.Meer dan 400 plekken op één kaart: kastelen, dorpen, wandelpaden, berghutten.GratisOpen de kaart →