Kaart › Kerken en heiligdommen
Kathedraal van Aosta
Cathédrale Notre-Dame-de-l'Assomption

In het koor twee middeleeuwse mozaïeken: de twaalf maanden en de vier rivieren van het paradijs
Vanaf het plein zie je de neoclassicistische gevel van 1846-48, met de zuilen en de beelden; onder de boog ervan is het voorportaal van 1522-26 bewaard, met fresco's beschilderd en met terracotta versierd, met de verhalen van de Maagd Maria, de Tenhemelopneming in het timpaan en de musicerende engelen in het gewelf. Daarachter steken de twee romaanse klokkentorens met gotische spitsen uit. Binnen drie gotische beuken: het verhoogde koor met het houten koorgestoelte uit de vijftiende eeuw en de twee vloermozaïeken, de glas-in-loodramen van eind vijftiende eeuw, het houten kruisbeeld uit de veertiende eeuw, de driebeukige crypte met hergebruikte Romeinse zuilen en, in een venster in de vloer, het vroegchristelijke doopvont. Aan de noordkant de kloostergang van 1460.
Openen op de kaart Google Maps
Dagwandelgids · gratisAugusta Praetoria in één dagHier komt een dagwandeling door Romeins Aosta langs: negen stops tussen poorten, theater en de onderaardse gangen van het forum.Open de gids →
Bezoek
Gratis toegang. In 2026 is de kerk open op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag 8-12 en 15-19 uur, op woensdag, zaterdag en zondag 8-19 uur; missen op werkdagen om 7 uur, op de avond voor zon- en feestdagen om 18 uur, op zon- en feestdagen om 10.30 en om 18 uur. Vrij te bezichtigen zijn het voorportaal met fresco's, de beuken, het koor met het koorgestoelte, de crypte (via de twee trappen aan weerszijden van het koor) en het vroegchristelijke doopvont onder de vloer van het schip. De fresco's uit de elfde eeuw in de dakruimte, de kloostergang van 1460 en de kerkschat vallen onder het kaartje van het Schatkamermuseum (5 euro met de fresco's, 4 alleen het museum), met de openingstijden van het museum: zie de pagina van het museum; ook de mozaïeken van het koor horen meestal bij dat parcours. De vroegchristelijke opgravingen zijn te bezoeken van 11 juli tot 6 september 2026, elke dag 15-17.30 uur. Informatie over bezoeken op 347 7346818, algemeen nummer 0165 40251.
Geschiedenis
De kathedraal ligt aan de zuidkant van het heilige terrein van het forum van Augusta Praetoria, naast de cryptoporticus. Bij opgravingen zijn een gebouw uit de eerste eeuw n.Chr. ten oosten van de cryptoporticus gevonden en, uit het eind van de derde en het begin van de vierde eeuw, een grote woning van 30 meter per zijde met de kamers rond een binnenplaats; rond het midden van de vierde eeuw werden enkele ruimten door de christelijke gemeenschap gebruikt en aan het eind van die eeuw verrees binnen dat complex de kathedraal: één zaal met apsis, ongeveer 40 meter lang, met een doopkapel aan de westkant, een tweede doopkapel en ruimten voor de geestelijkheid, deels ingericht in de cryptoporticus. Het is het oudste christelijke gebouw van het Aostadal. Een venster in de vloer van het middenschip toont nog steeds het grote doopvont voor doop door onderdompeling.
Bisschop Anselmo (994-1025) herbouwde haar naar het voorbeeld van de Duitse bisschoppelijke complexen uit de Ottoonse tijd: twee kerken op één lijn, in het westen San Giovanni Battista, in het oosten Santa Maria, een basiliek met drie beuken van 54 bij 32 meter, met een middenschip van meer dan 15 meter hoog, een dak met kapspanten, het verhoogde koor boven de crypte en twee klokkentorens aan weerszijden van de apsis; aan de westkant was er geen echte voorgevel, omdat het gebouw tegen de Romeinse cryptoporticus aan stond. Rond het midden van de elfde eeuw werd het schip volledig met fresco's beschilderd door schilders uit het Lombardische gebied, dezelfden als in Sant'Orso: de verhalen van de heilige Eustachius, Mozes en de plagen van Egypte, de engelen, een fries met arcaden met de portretten van de bisschoppen. De fragmenten, verborgen door de gewelven uit de vijftiende eeuw, werden in 1979 op de zolder herontdekt en maken Aosta, samen met Sant'Orso, tot een van de belangrijkste centra van de Ottoonse schilderkunst in Europa. De crypte met drie beuken, met middeleeuwse zuiltjes en hergebruikte Romeinse zuilen, deed lang dienst als begraafplaats van de bisschoppen.
Tussen de twaalfde en de veertiende eeuw kreeg het koor de twee vloermozaïeken: het eerste, uit de twaalfde eeuw, met Christus tussen de zon en de maan, de twaalf maanden en de vier rivieren van het paradijs; het tweede, uit de dertiende of de veertiende eeuw, met echte en fantastische dieren en de rivieren Tigris en Eufraat. Uit dezelfde periode stamt een eerste cyclus beschilderde glas-in-loodramen, waarvan twee medaillons over zijn in de Schatkamer. Aan het eind van de dertiende eeuw werden de romaanse apsissen afgebroken om de gotische kooromgang met drie straalkapellen te bouwen en de apsis met vijf hoge vensters, en een doksaal op zijn Frans scheidde het koor van het schip. Het grote houten kruisbeeld dat in het schip hangt, is uit de veertiende eeuw.
De vijftiende eeuw was de gouden tijd. De beeldhouwer en architect Stefano Mossettaz richtte de grafkapellen in en hakte een nieuw grafmonument voor Tommaso II van Savoye, die meer dan een eeuw eerder in de kathedraal was begraven: de figuur ligt in harnas met een leeuw aan zijn voeten, in de beeldtaal van de internationale Frans-Vlaamse gotiek. De Vlaamse goudsmid Jean de Malines voltooide in 1458 het reliekschrijn van de heilige Gratus; de Savoyaardse architect Pierre Berger bouwde op de plek van de romaanse kloostergang de trapeziumvormige kloostergang die in 1460 klaar was, met pijlers van bardiglio en gipsen kapitelen met de namen van kanunniken en schenkers; de houtsnijders Jean Vion de Samoëns en Jean de Chetro sneden rond 1460-1470 het koorgestoelte, met apostelen en profeten op de rugleuningen en groteske figuren op de misericordes. Tussen eind vijftiende en begin zestiende eeuw werd de oude kerk van San Giovanni deels afgebroken, werd het schip twee traveeën naar het westen verlengd en met kruisgewelven overdekt en werden de vensters met glas-in-lood gevuld; tussen 1522 en 1526 werd de voorgevel gebouwd, met de voorhal die met fresco's in Lombardische stijl is beschilderd en met terracotta is versierd met de verhalen van de Maagd.
In de eeuwen daarna kwamen de fresco's van de eerste kapel rechts (1570-80), het maniëristische reliekschrijn van de goudsmid en priester Joseph Javin (1613), het marmeren hoofdaltaar van Francesco Albertolli (1758) en, tussen 1846 en 1848, de neoclassicistische voorgevel van de architect Gayo, die de voorhal uit de renaissance binnen zijn boog heeft ingesloten. Rond 1860 kostte de neogotische Rozenkranskapel een groot deel van de zuidvleugel van de kloostergang. De kathedraal is sinds 1940 een nationaal monument; het Schatkamermuseum is sinds 1984 open in de kooromgang; in 2007 liet bisschop Anfossi aan de voet van de zuidelijke klokkentoren de kapel voor de graven van de bisschoppen inrichten en in 2012 werd de restauratie van de Rozenkranskapel voltooid, die nu de kapel voor de doordeweekse missen is.
In de buurt
Schatkamermuseum van de kathedraal van AostaHet ivoren diptiek uit 406: consul Probus liet er keizer Honorius in uitsnijden
Cryptoporticus van het forumDe hoefijzervormige galerijen meten 71,80 m aan de zijkanten en 87,10 m in het midden
MAR - Regionaal Archeologisch MuseumIn de kelder liggen de resten van de Romeinse poort Principalis Sinistra
AostaOp 30 en 31 januari brengt de Fiera di Sant'Orso meer dan duizend ambachtslieden naar het centrum
Romeins theaterZuidgevel van 22 meter hoog, met drie rijen openingen die naar boven toe kleiner worden
Romeins amfitheaterVan de zestig bogen uit de eerste eeuw n.Chr. zijn er maar acht over, in een klooster
