Antagnod

In de parochiekerk van San Martino een barok altaar in drie lagen, ingewijd in 1716
Antagnod ligt op 1.710 meter, met het massief van de Monte Rosa in zicht. In het dorp valt de Maison Fournier op, met een lang houten balkon en een cilindrisch torentje met drie boven elkaar geplaatste vensters met een omgekeerde kielboog. De parochiekerk van San Martino heeft drie beuken op monolithische zuilen van groene steen, het barokke altaar van gesneden en verguld hout en een klokkentoren van 49 meter, afgesloten door een koepel met het beeld van de Onbevlekte Ontvangenis.
Openen op de kaart Google Maps
Bezoek
Het dorp is te voet te bekijken en altijd toegankelijk. Het museum voor religieuze kunst, in de kapel van de begraafplaats naast de parochiekerk, is gratis toegankelijk: in de zomer van 2026 is het open van 4 juli tot 30 augustus, op zaterdag van 16 tot 18.30 uur en op zondag van 14.30 tot 16 uur; voor een bezoek neem je contact op met de parochie van Ayas (0125 307120).
Geschiedenis
Ayas is geen dorp maar een dal van gehuchten, en Antagnod is er de hoofdplaats van. De Latijnse naam is Agatius. Het dal van Ayas, tot de Romeinse verovering rond 25 v.Chr. bewoond door de Salassen, werd een doorgangsroute naar Wallis, zodat het Krämertal werd genoemd: het dal van de handelaars. Rond 515 werd het gebied afgestaan aan de abdij van Saint-Maurice d'Agaune; in het bovenste deel van het dal, in Saint-Jacques, vestigden zich later Walserkolonisten. In de veertiende eeuw ging een groot deel van het dal over naar de Challant en kreeg het de naam Vallée de Challant-Ayas.
In Antagnod hadden de Challant hun slotvoogd, die het bovenste deel van het dal bestuurde vanuit een klein versterkt huis: daarom heet de Maison Fournier ook Maison Challant. Je herkent het huis aan het houten balkon en het cilindrische torentje met drie boven elkaar geplaatste vensters met een omgekeerde kielboog. Nu is er het Institut Valdôtain de l'Artisanat de Tradition gevestigd, met de winkel l'Artisanà: voorwerpen van hout, speksteen, smeedijzer, textiel en keramiek.
De kerk van San Martino bestond al in de middeleeuwen: de pastorale visitatie van 1416 trof er twee kleinere altaren aan, waarvan één gewijd aan de Maagd. Het gebouw werd in de laatgotiek verbouwd, en in een steen van de zuidmuur is het jaartal 1497 gegraveerd. Rond 1500 beschilderde een Zwitserse schilder uit de kring van de Maestri del Garofano de luiken van het grote schrijnaltaar, met de Annunciatie en paren heiligen op een gouden achtergrond: de namen Schan Berret en Martin Barret op de lijst zijn misschien die van de opdrachtgevers. In 1713 vervingen twee houtsnijders uit de Valsesia dat altaar door de huidige barokke altaaropbouw van beschilderd en verguld hout, ingewijd op 29 mei 1716, die in de middelste zone de beelden van het oude altaar bewaart: de Madonna met Kind, de heilige Anna, de heilige Jakobus, de heilige Martinus als bisschop, de heilige Grato en een heilige Martinus te paard.
In 1851 liet pastoor Dandrès het bovenste deel van de middeleeuwse kerk afbreken en de pijlers vervangen door monolithische zuilen van groene steen; de nieuwe kerk, met drie beuken, werd op 24 oktober 1852 ingewijd, en van de oude kerk zijn het onderste deel van de buitenmuren en het koor overgebleven. In 1856-57 liet dezelfde Dandrès de spits van de vijftiende-eeuwse klokkentoren slopen, de toren tien meter verhogen en afdekken met een koepel in Byzantijnse stijl en een marmeren beeld van de Onbevlekte Ontvangenis: nu is hij 49 meter hoog en heeft hij een gelui van tien klokken. Binnen staan een doopvont uit 1838 en een preekstoel en een zangtribune van gesneden notenhout.
Naast de kerk is de kapel van de begraafplaats, van eind vijftiende eeuw en vroeger de zetel van de broederschappen, nu het museum voor religieuze kunst. Het zeldzaamste stuk is een schrijnmadonna die te dateren is op 1340-1350 en waarschijnlijk van de Bovenrijn via Zwitserland hierheen kwam: als je de borst van de Maagd opent, verschijnen de Drie-eenheid en twee aanbiddende engelen. Er zijn er wereldwijd nog maar enkele tientallen over, omdat paus Benedetto XIV het type in 1745 verbood; dit is de enige die in het Aostadal is gevonden. Ze werd omgevormd tot een Madonna van Oropa, aangekleed en met zwart overgeschilderde gezichten (zo beschrijven de documenten haar vanaf de negentiende eeuw), en stond in de nis van het altaar van Maria-Tenhemelopneming, tot in 2005 twee onderzoeksters herkenden wat ze werkelijk was; de restauratie dateert van 2006.
In de buurt
- AntagnodDe piste Vascotcha is gehomologeerd voor internationale wedstrijden in afdaling en super-G
- Langlaufloipes van AyasDe loipes van Ayas komen door acht gehuchten, met zicht op de gletsjer van de Monte Rosa
Ru CourtaudKanaal van 25 km, gegraven tussen 1393 en 1433 om water van de Ventina naar Saint-Vincent te brengen- MascognazWalserdorp, vermeld sinds 1323, met rascards en de kapel van San Grato; eronder een waterval
Mont TantanéOnder de top de muren van een dorp van de Salassi uit de ijzertijd, op 2.440 m
Monte FacciabellaVanaf de topgraat zie je Castore, Polluce, Lyskamm en Breithorn
